Świętoszek

Akt 1Akt 2Akt 3Akt 4Akt 5Plan/Mini

EPOKA

Barok

BIOGRAFIA AUTORA

Molier (właściwie Jean Baptiste Poquelin) żył w latach 1622- 1673. Wraz ze znaną wówczas aktorką Magdaleną Bejart założył grupę teatralną “Illustre Théâtre” – “Znakomity Teatr”. Był jego dyrektorem, pisał komedie, reżyserował je i w nich występował. Najsławniejsze dzieła Moliera to między innymi „Świętoszek”, „Skąpiec”, „Don Juan”, „Mieszczanin szlachcicem”, „Chory z urojenia”.

GENEZA DZIEŁA

Tartuffe zdobywa serce Orgona
Tartuffe zdobywa serce Orgona

Pierwsza wersja dzieła miała trzy akty i powstała w 1664 roku, wystawiono ją w Wersalu dla króla Ludwika XIV. Pod wpływem opinii środowiska kościelnego musiał jednak zakazać jej grywania, arcybiskup paryski rzucił nawet na „Świętoszka” klątwę i na wszystkich czytających go.
Dopiero w 1699 roku odbyły się 44 przedstawienia dzieła i do dzisiaj grany jest we Francji bez przerwy.

BUDOWA UTWORU

Tartuffe każe zakryć dekolt Dorynie
Tartuffe każe zakryć dekolt Dorynie

Utwór składa się z 5. aktów: w I. akcie jest 6 scen, w II. 4 sceny, w III jest 7 scen, IV akt ma 8 scen, V ma także 8 scen. Łącznie jest tu 33 sceny.

CZAS I MIEJSCE AKCJI

Swietoszek Teatr Narodowy
Swietoszek Teatr Narodowy

Akcja dzieła rozgrywa się w Paryżu w mieszczańskim domu zamożnego Orgona. Została zachowana zasada trzech jedności.

BOHATEROWIE

Tartuffe i Orgon
Tartuffe i Orgon

Pani Pernelle – matka Orgona, Orgon – mąż Elmiry, Elmira – żona Orgona, Damis – syn Orgona, Marianna – córka Orgona, Walery – zalotnik Marianny, Kleant – szwagier Orgona, Tartuffe – świętoszek, Doryna – pokojówka Marianny, Pan Zgoda – woźny, Oficer gwardii, Flipota – służąca pani Pernelle.

INTERPRETACJA

„Świętoszek” to komedia, utwór lekki i przyjemny w odbiorze, ale też satyra piętnująca ludzką hipokryzję. Poznajemy tutaj Tartuffe-Świętoszka, który udaje pobożność dla uzyskania konkretnych celów materialnych i nie tylko – chce też uwieść żonę Orgona – swojego dobroczyńcy. To człowiek podstępny ukrywający swoje prawdziwe oblicze. Trafia na Orgona, który zabiera go do swojego domu też nie bez przyczyny. Jest typem bigota, który wierzy w świętość Tartuffa i dzięki niej sam chce zyskać przychylność Boga. Widzimy Orgona jako człowieka naiwnego i oszołomionego myślami o przyszłości w niebie do tego stopnia, że powierza Tartuffowi swoje sekrety, wygania z domu swego syna a córkę chce bez jej zgody wydać za mąż za Tartuffa. W ten sposób pozbawiony zdrowego rozsądku zmierza do autodestrukcji, ponieważ może stracić majątek i znaleźć się w więzieniu. Można twierdzić, że Molier przestrzega nas przed ludźmi pokroju Tartuffa i Orgona.

CECHY BOHATERÓW DO CHARAKTERYSTYKI POSTACI

Pani Pernelle – matka Orgona, naiwna, bigotka, apodyktyczna i łatwowierna.
Orgon – mąż Elmiry, zaślepiony, bigot, apodyktyczny, ograniczony, naiwny, nieodpowiedzialny, głupi, łatwowierny.
Elmira – żona Orgona, piękna, zadufana w sobie, stanowcza, wierna, inteligentna i przebiegła.
Damis – syn Orgona, młodzieniec o wybuchowym temperamencie, kochający i szanujący ojca, prawdomówny i bezkompromisowy.
Marianna – córka Orgona, młoda i piękna dziewczyna, zakochana w Walerym i stała w uczuciach, przekorna, skromna, ufna, zdyscyplinowana, pełna szacunku do ojca, łatwowierna, naiwna, stanowcza.
Walery – zalotnik Marianny, zakochany w Mariannie, przekorny, wierny, stały w uczuciach, odważny.
Kleant – szwagier Orgona, mądry, stateczny, rozsądny.
Tartuffe – świętoszek, podstępny, bigot, obłudny, hipokryta, bezduszny, zadufany, egoista, materialista.
Doryna – pokojówka Marianny, młoda piękna dziewczyna, przebiegła, inteligentna, mądra, rozsądna, trzpiotka, ratuje miłość zakochanych, sarkastyczna, dobra.

Akt 1Akt 2Akt 3Akt 4Akt 5Plan/Mini

Skomentujesz?