Antygona

Oprac.Epeisodiony 1-3Epeisodiony 4-5Int./Char.Plan/Mini

Epoka literacka

Antyk

Biografia

Sofokles

Sofokles to jeden z trzech wielkich tragików greckich. Żył w latach 496-406 p.n.e., pisał tragedie. Pochodził z zamożnej rodziny i był bardzo dobrze wykształcony. Grał na cytrze i brał udział w przedstawieniach jako przewodnik chóru. W swoich sztukach wprowadził na scenę trzeciego aktora. Mówi się, iż napisał około 120 sztuk, ale do współczesnych czasów zachowało się tylko siedem. Sofoklesa znamy przede wszystkim z lektur: „Elektra”, „Antygona” i „Król Edyp”. Więcej informacji w Wikipedii.

Geneza dzieła

Edyp i Antygona
Edyp i Antygona

“Antygona” to tragedia antyczna – dramat powstały w 442 roku p.n.e. Sofokles wykorzystał mit o rodzie Labdakidów. Wywodził się z niego Lajos Edyp, królowie Teb (zob. niżej na mapie). Gdy się urodził, przepowiedziano, iż zabije on ojca i ożeni się z własną matką. Dlatego jego ojciec król Lajos nakazał przebić mu pięty i porzucić w górach. Tam jednak został uratowany przez pasterzy i zaniesiony do Koryntu, gdzie adoptowała go para królewska.

Gdy był młodzieńcem, usłyszał wyrocznię o zabójstwie ojca. Postanowił uciec z Koryntu, aby przepowiednia nie mogła się spełnił. Idąc drogą, wziął udział w bójce z nieznanymi ludźmi, z których kilku zabił, a jeden zdołał uciec. Następnie pokonał Sfinksa i w nagrodę ożenił się z wdową po królu Lajosie Jokastą.

Miał z nią czworo dzieci: Polinejkesa, Eteoklesa, Antygonę i Ismenę. W pewnym momencie, gdy rządził Tebami, bogowie zesłali na miasto zarazy i klęski. Wyszło na jaw, że są one rezultatem postępowania Edypa, który faktycznie na drodze z Koryntu do Teb zabił Lajosa, swojego ojca i poślubił własną matkę Jokastę.

Po przeprowadzeniu śledztwa w tej sprawie (temat “Króla Edypa“)  zrozpaczony Edyp wyłupił sobie oczy i wyruszył na tułaczkę. Towarzyszyła mu odważna córka Antygona, która wróciła do Teb po jego śmierci. Władzę w Tebach mieli przejąć synowie Edypa: Eteokles i Polinejkes, zmieniając się na tronie. Gdy minął czas rządów Eteoklesa, ten nie chciał ustąpić tronu Polinejkesowi i wygnał go z królestwa.

Polinejkes udał się do Argos, gdzie ożenił się z córką króla i pod jego wpływem zorganizował wyprawę przeciwko Tebom, aby dochodzić swoich praw do tronu. Obaj bracia zginęli podczas tej wojny. Władzę w Tebach przejął Kreon, brat nieżyjącej Jokasty.

Akcja “Antygony” rozgrywa się w momencie, gdy właśnie zakończyła się bitwa o tron pomiędzy synami Edypa,  braćmi Antygony i Ismeny. Kreon uznał Polinejkesa za zdrajcę, ponieważ najechał Teby z obcą armią. W obronie życia wiecznego po śmierci Polinejkesa stanęła Antygona, kierując się religią.

Budowa utworu

„Antygona” składa się z prologu (wstęp), parodosu (pieśń chóru), pięciu stasimonów i pięciu epejsodionów, a także exodusu (pieśń kończąca dzieło).

Czas i miejsce akcji

Czas akcji nie przekracza 24 godzin. Akcja rozgrywa się przed pałacem królewskim w Tebach.

Starożytna Grecja: Teby
Starożytna Grecja: Teby (Thebes), Korynt (Corinth), Sparta, Ateny (Athens). Czas 435 rok p.n.e., czyli V wiek p.n.e.

Bohaterowie

Kreon, Antygona, Ismena, Hajmon, Tejrezjasz, Kasandra, Strażnik.

Antygona - Opera (Wrocław)
Antygona – Opera (Wrocław)
Antygona w nowym Jorku
Antygona w Nowym Jorku – to tytuł dzieła współczesnego wykorzystującego mit antyczny autorstwa pisarza Aleksandra Głowackiego w teatrze w Łodzi

Streszczenie

Oprac.Epeisodiony 1-3Epeisodiony 4-5Int./Char.Plan/Mini