Epoki literackie, analizy wierszy, poradniki, słownik, piosenki

barok

EPOKA

Barok

BIOGRAFIA AUTORA

Molier (właściwie Jean Baptiste Poquelin) żył w latach 1622- 1673. Tworzył przede wszystkim sztuki teatralne, komedie dla swojego Teatru Znakomitego. Sam założył tę grupę, pisał dla niej, reżyserował i występował. Najsławniejsze jego dzieła to między innymi „Świętoszek”, „Don Juan”, „Skąpiec”, „Mieszczanin szlachcicem”, „Chory z urojenia”.

GENEZA DZIEŁA

Komedia została wystawiona w 1668 roku.

BUDOWA UTWORU

Komedia składa się z pięciu aktów i jest napisana prozą. Akt I – 10 scen, II – 6 scen, III – 15 scen, IV – 7 scen, V – 6 scen, łącznie: 44 sceny.

CZAS I MIEJSCE AKCJI

Czas akcji nie przekracza 24 godzin a miejscem wydarzeń jest dom Harpagona w Paryżu.

Harpagon z Walerym o wydaniu Elizy za Anzelma – bez posagu, Louis de Funes w filmie Skąpiec 1980

Walery z Elizą – zakochana para w filmie Skąpiec 1980

Harpagon bije Jakuba za chęć kupienia mięsa, Louis de Funes w filmie Skąpiec 1980

Kleant i Marianna – para zakochanych w filmie Skąpiec 1980

Harpagon wzywa komisarza, oprawców, katów, zginęła jego szkatuła, Louis de Funes w filmie Skąpiec 1980

BOHATEROWIE

Szczęśliwe zakończenie w filmie Skąpiec 1980 – w tle po prawej portret Moliera

Harpagon: ojciec Kleanta i Elizy
Kleant: syn Harpagona, zaleca sie do Marianny
Eliza: córka Haropagona
Walery: syn Anzelma, zaleca sie do Elizy
Marianna: córka Anzelma
Anzelm: ojciec Walerego i Marianny
Frozyna: swatka
Simon: faktor
Jakub: kucharz i woźnica Harpagona
Strzałka: służący Kleanta
Pani Claude: gospodyni Harpagona
Żdziebełko, Szczygiełek: służący Harpagona
Komisarz policji i jego pisarz

Akt 1-2Akt 3-4Akt 5Plan/Mini
Podziel się ze znajomymi
Share on Facebook
Facebook
Tweet about this on Twitter
Twitter
Share on VK
VK

Epoki literackie w tabeli

Geneza i nazwa epoki

Epoka baroku trwała cały XVII w., aż do połowy XVIII w. Nazwa wywodzi się z historii sztuki, w języku portugalskim barocco oznacza perłę o nieregularnych kształtach. Te nieregularności pojawiły się w sztuce sakralnej, w kościołach po soborze trydenckim (1545-1563), gdy nastąpiło rozluźnienie chłodnych doktryn religijnych na rzecz ożywienia liturgii, skupienia się na uczuciowości obrzędu.
Styl barokowy pojmowany był często jako kontynuacja i rozwój niektórych cech sztuki renesansowej. Czas trwania stylu barokowego określa się na wiek XVII po II połowę XVIII wieku, aż po 1760 rok w całej Europie i Rosji. Styl ten dotarł nawet do Ameryki Łacińskiej.

Sztuka barokowa charakteryzuje się bogactwem ozdób i motywów, fantazją i olśniewającą formą, a także malowniczością i monumentalizmem.

Filozofia epoki

Podłoże ideowe polskiego baroku jest problemem złożonym. W końcowej fazie renesansu dał się zauważyć kryzys filozoficzny. Jawił się on w dyskusjach na temat współistnienia tradycji antycznych i chrześcijańskich. Nie sposób je zignorować w tym miejscu.

Humaniści renesansowi odrzucali pośrednictwo Kościoła w wyborze i interpretacji tradycji antycznych. Antyk, jak była o tym mowa w rozdziale I (Antyk), postrzegany był jako epoka kultu nauki ścisłej i świeckiej, bez religii. Kościół na pierwszym planie stawiał Boga, przestrzeganie zasad wiary przez siebie głoszonych. Humanizm w centrum wszechświata postawił człowieka, wyzbywał się i odżegnywał od rygorów narzuconych przez Kościół. Człowiek renesansu czuł się wolnym i niezależnym. Jednak pod koniec XVI wieku stosunki w społeczeństwach europejskich nie sprzyjały owej wolności, skłaniały człowieka do podporządkowania się grupom wyznaniowym, kościołom, stanowiącym większość w danym państwie. Takie było oblicze Polski XVII wieku. Reformacja podzieliła kraje kontynentu na wyznaniowo różne. Sprawy religii stały się ważnym czynnikiem świadczącym o odrębności i tożsamości narodów. Tożsamość narodowa z kolei to zjawiska związane z historią i tradycją narodową. W Polsce barokowej zwyciężyły poglądy utrwalające tradycje kościoła katolickiego.

Dwa nurty społeczne baroku to sarmatyzm i kontrreformacja.

Sarmatyzm

był ideologią wytworzoną przez polską szlachtę. Przypisała ona sobie pochodzenie od starożytnego plemienia Sarmatów, ludu niezwykle walecznego i dzielnego spokrewnionego ze Scytami. Zgodnie z ówczesnymi przekonaniami szlachty jedno z plemion Scytów przywędrowało ze stepów Morza Czarnego nad Wisłę, obróciło tubylców w niewolników i stało się “narodem szlacheckim”. Powyższa fantastyczna wizja spowodowała, iż szlachta polska stawała się zadufana w sobie, chełpiła się swoim pochodzeniem i wynosiła ponad inne narody Europy. Najbardziej negatywnym zjawiskiem było sobiepaństwo szlacheckie, życie ponad stan, nieliczenie się z prawem i władzą królewską. Jakość bojowa pospolitego ruszenia wobec niebezpieczeństw zagrożenia kraju była wątpliwa. Wśród szlachty panoszyło się lekceważenie nauki i oświaty, dewocja i zabobony.

Cechami zepsucia sarmackiego postrzegania świata były między innymi: megalomania – fascynacja sobą; zaściankowość – cechy charakteryzujące zacofanie i prowincjonalny sposób patrzenia; ksenofobia – pogarda dla cudzoziemców; warcholstwo – skłonność do sobiepaństwa i anarchii, ignorowanie władzy; fanatyzm religijny – nadmierne manifestowanie światopoglądu i nienawiści do wyznawców innych religii; życie ponad stan – przyzwyczajenie do zbytku i przepychu, pijaństwa i obżarstwa. Z kolei cechami pozytywnymi szlachty można nazywać: patriotyzm, waleczność, szacunek do tradycji i dumę narodową.

Szlachta z XVII w.. Kadr z filmu “Potop”. (Fot. POLFILM)

Kontrreformacja

to drugi prąd umysłowy i ruch społeczny baroku. Rozpoczął się po soborze trydenckim (1545-1563), na którym Kościół opracował swoistą strategię walki z reformacją. Zagrożony przez inne kościoły powstałe w wyniku reformacji renesansowej kościół katolicki całkowicie przeciwstawił się i zwalczał innowierców. Polski sejm koronacyjny w 1633 roku zatwierdził poprawkę mówiącą o zachowaniu praw kościoła rzymskokatolickiego, która to zapisana w nie dość jednoznacznej formie dawała szerokie pole do interpretacji. W efekcie rozpoczęła się ostateczna rozprawa z najbardziej radykalnym odłamem polskiej reformacji, ze zborem braci polskich. Uchwała sejmowa doprowadziła do umocnienia pozycji Kościoła i jego zwycięstwa w walce z reformacją.

Marinizm i konceptyzm

Na kształt literatury barokowej miał przeogromny wpływ dynamiczny rozwój sztuki architektonicznej, malarskiej, rzeźbiarskiej i urbanistyki. Styl barokowy rozprzestrzeniał się po dworach królewskich, świątyniach, pałacach magnatów i siedzibach szlacheckich. Najogólniej dokonując charakterystyki, można powiedzieć, iż polegał ów styl na wydobyciu piękna poprzez zastosowanie rozbudowanej i kwiecistej formy wypowiedzi artystycznej.

Obrazy wielkich malarzy tego okresu z Rubensem i Rembrandtem na czele przedstawiały nawet ludzi o upiększonych nieco kształtach, co wynikało z u podobania koła i owalu jako środków artystycznych. Kobiety na obrazach Rubensa mają obfite kształty, a dzisiejsze miss świata nie stanowiłyby żadnego przedmiotu zainteresowania barokowego artysty, są po prostu za chude.

Kościoły barokowe podobnie jak dwory możnych “tryskają” pomysłowością architektów, a ich wnętrza olśniewają ornamentyką, “kapią” złotem i srebrem, olśniewają dekoracjami prezbiteriów i naw, wszystko jest w nich zrobione z pieczołowitością i poczuciem piękna.

Przepych formy towarzyszył wszystkim rodzajom sztuki, a więc i literaturze, która musiała reagować na potrzeby czasów. Można ją dzielić tematycznie na dworską, ziemiańską czy okolicznościową, ale też klasyczną lub religijną. Najpopularniejszym stylem barokowego pisania był marinizm wywodzący się od włoskiego poety Giambattisty Mariniego. Polegał on na… oczywiście: olśniewaniu odbiorcy formą dzieła (mnogością środków stylistycznych). Poeci poszukiwali konceptu – konceptyzm – czyli pomysłu, aby zaskoczyć czytelnika sposobem przedstawienia problemu. Dla przyskładu tytuł “Raki” sygnalizował, iż wiersz można czytać od lewej do prawej strony lub odwrotnie. Szczególną popularnością cieszyły się środki stylistyczne: porównanie,alegoria, epitety, anafory i in.

Forma jest to najprościej mówiąc bogactwo narzędzi, jakimi dysponuje poeta podczas pisania wiersza, a więc może ów wiersz napisać dobierając sobie odpowiedni gatunek znany już z poprzednich epok literackich, ale może taki gatunek stworzyć samodzielnie. Dodatkowo w zależności od tematyki utworu możliwe jest zawsze dobieranie słów i określeń potrzebnych poecie dla wyrażenia tego, co jest przedmiotem jego wyznania.

Poeci barokowi byli mistrzami w konstruowaniu i dobieraniu formy. Ich wiersze olśniewają bogactwem porównań, alegorii, metafor i epitetów, a powstają zazwyczaj z potrzeby chwili przy rożnych okazjach.

Dzieła barokowe nie propagują żadnej ideologii, która ma przemawiać do czytelnika. Wiersz barokowy ma zachwycać bogactwem formy, to jest języka. Widać to na przykładzie wiersza o miłości poety barokowego Jana Andrzeja Morsztyna pt. “Niestatek” (niestałość):

Prędzej kto wiatr w wór zamknie, prędzej i promieni
Słonecznych drobne kąski wżenie do kieszeni,
Prędzej morze burzliwe groźbą uspokoi,
Prędzej zamknie w garść świat ten,…

Podmiot liryczny dzieła wymienia kolejno kilkanaście zjawisk, które nie są możliwe do spełnienia, bo czyż można zamknąć w worku wiatr, schować promienie słoneczne do kieszeni, uspokoić sztorm słowem groźby, zamknąć w garści cały świat? Zapewne nie, ale utwór kończy się zapewnieniem:

Prędzej nam zginie rozum i ustaną słowa,
Niźli będzie stateczna która białogłowa.

A zatem owe niemożliwości staną się realne prędzej, niż kobiety będą stałe w uczuciach do mężczyzn – oto sens “Niestatku”, wiersza o niestałości kobiecych uczuć. Jakkolwiek utwór posiada dość czytelny cel i sens, to jest on z racji kompozycji utrzymany w tajemnicy i wyjawiony dopiero w szesnastym, ostatnim wersie. Przez poprzedzające go piętnaście wersów podmiot liryczny wylicza rzeczy niemożliwe, a daje tym popis swojej pomysłowości, bogactwa skojarzeń i słownictwa, jest na swój sposób genialny.

Wnętrza, architektura i ogrody barokowe

Barokowe wnętrza

Barokowe wnętrza

Wolbórz

Wolbórz

Wenecja

Wenecja

św. Lipka kościól

św. Lipka kościól

Kościół Osieczno

Kościół Osieczno

Kamienica barokowa

Kamienica barokowa

Fontanna di trevi

Fontanna di trevi

Eger

Eger

Ogrody barokowe1

Ogrody barokowe1

Ogrody barokowe2

Ogrody barokowe2

Ogrody barokowe3

Ogrody barokowe3

Ogrody barokowe4

Ogrody barokowe4

Ogrody barokowe5

Ogrody barokowe5

Ogrody barokowe6

Ogrody barokowe6

Ogrody barokowe7

Ogrody barokowe7

Przedstawiciele i lektury

W literaturze barokowej nie odnajdujemy arcydzieł kontynuujących wielką twórczość Jana Kochanowskiego i trzeba będzie na czytanie ich poczekać do Mickiewicza. Literatura baroku dała jednak następnym pokoleniom poetów i pisarzy powiększony słownik języka ojczystego i poetyckiego.

Jan Andrzej Morsztyn – twórca poezji dworskiej, zbiorki “Lutnia” i “Kanikuła”.
Daniel Naborowski – twórca poezji okazjonalnej.
Wacław Potocki – autor “Wojny chocimskiej”.
Jan Chryzostom Pasek – “Pamiętniki”.
Zbigniew Morsztyn – “Muza domowa”.
Szymon Zimorowic – “Roksolanki to jest ruskie panny”.

Literatura obca:

Pierre Corneille – dramaturg francuski, “Cyd”.
Molier – komediopisarz francuski, “Świętoszek”, “Skąpiec”.

Słownik terminów literackich – ważne pojęcia z teorii literatury:

Najpopularniejsza w baroku była liryka, wiersze pisane na różne okazje.
kontrreformacja, sarmatyzm, mistycyzm, marinizm, konceptyzm, alegoria, aluzja, barbaryzm , epitet, hiperbola, oksymoron , oktawa, pamiętnik, wiersz stychiczny.

Postacie i malarstwo barokowe

Jan 3 Sobieski - Siemiginowski J.

Jan III Sobieski

Michal Korybut - Schultz D.

Michał Korybut

Jan Kazimierz Waza - Schultz D.

Jan Kazimierz Waza

Leszczyński

Leszczyński S.

Bitwa pod Chocimiem

Bitwa pod Chocimiem

Bitwa pod Cecora

Bitwa pod Cecora

Oblężenie Jasnej Góry

Oblężenie Jasnej Góry

Maria Luiza - Rubens

Maria Luiza – Rubens

Artysta i żona - Rubens

Artysta i żona Rubens

Bitwa pod Kircholmem

Bitwa pod Kircholmem

Historia Polski

Barok to okres ciągłych wojen i bitew.
1648 -1654 – To okres wojen z Kozakami. Była to ludność naddnieprzańska zajmująca się łowiectwem i rybołówstwem, która wielokrotnie buntowała się przeciwko uciskaniu jej. Pod wodzą Bohdana Chmielnickiego powstali, aby zbrojnie domagać się swych praw i sprawiedliwości.
1648 – Na tronie Polski zasiadł Jan Kazimierz, ostatni z Wazów.
1655 1660– Najazd na Polskę Szwedów. Chcieli oni pod wodzą Karola X Gustawa zdobyć Prusy i uczynić z Bałtyku wewnętrzne jezioro Szwecji albo zająć całą Polskę. Udaje im się to drugie dość szybko, ponieważ kraj był wyczerpany licznymi wojnami z Kozakami, Turkami i Rosją, w dodatku sarmacka szlachta nie kwapiła się ratować kraju i uciekła z pospolitego ruszenia zwołanego w Wielkopolsce. Szwedzi jednak nie byli w stanie utrzymać w ryzach niewoli tak ogromnego terytorium i wycofali się z Polski po licznych potyczkach i przegranych bitwach, plądrując wcześniej ziemie polskie i wywożąc do Szwecji bogactwa naszych przodków.
1673 – Wielka armia turecka wkroczyła na terytorium Polski i zdawałoby się zdobędzie dla siebie nowe tereny. Jednak hetman Jan Sobieski stacza pod Chocimiem zwycięską bitwę, która da mu rok później tron królewski.
1683 – Odsiecz wiedeńska. Turcy maszerowali na podbój Europy przez Wiedeń, jednak na odsiecz wiedeńczykom przybył Jan III Sobieski i wraz z husarią zażegnał niebezpieczeństwo. Po jego śmierci następują czasy panowania książąt saskich z dynastii Wettinów. Dwukrotnie w latach 1704-09, 1733-36 na tronie Polski zasiadał Stanisław Leszczyński.

Podziel się ze znajomymi
Share on Facebook
Facebook
Tweet about this on Twitter
Twitter
Share on VK
VK

Analiza i interpretacja “Sonetów” Mikołaja Sępa Szarzyńskiego.Zobacz wiadomości o epoce baroku i biografię poety w Wikipedii.

t e k s t i n t e r p r e t a c j a

SONET I


O krótkości i niepewności na świecie żywota człowieczego

Echej, jak gwałtem obrotne obłoki
I Tytan prętki lotne czasy pędzą,
A chciwa może odciąć rozkosz nędzą
Śmierć – tuż za nami spore czyni kroki.

A ja, co dalej, lepiej cień głęboki
Błędów mych widzę, które gęsto jędzą
Strwożone serce ustawiczną żędzą,
I z płaczem ganię młodości mej skoki.

O moc, o rozkosz, o skarby pilności,
Choćby nie darmo były, przedsię szkodzą,
Bo nasze chciwość od swej szczęśliwości
Własnej (co Bogiem zowiemy) odwodzą

Niestałe dobra. O, stokroć szczęśliwy,
Który tych cieniów w czas zna kształt prawdziwy!

Poeta twierdzi już w samym tytule, iż życie jest krótkie i bardzo niepewne – kruche. Pierwsza strofa przynosi obraz porównania ludzkiego życia do obłoków. Patrząc w górę, można zauważyć, iż chmury nie mająwpływu na to, w którą stronę lecą, ponieważ o tym decyduje wiatr. Za kres życia odpowiedzialna jest śmierć. Podmiot liryczny określa ją przymiotnikiem: chciwa. Pędzi ona w ślad za każdym i tylko czeka, aby zabić. Im człowiek (podmiot) jest starszy, tym większe cienie – wady – błędy, jakie miały miejsce w jego przeszłości, dostrzega wyraźniej. Mówiąc o swojej młodości, przychodzi mu nawet płakać. Ma żal do siebie za głupotę, złe postępowanie i bezmyślność. Jego serce i życie zdominowane było wówczas dogadzaniu swoim żądzom, czyli własnym przyjemnością.Siła, rozkosz, pilność to cechy, o które należało walczyć i dbać. To im poświęcał wiele swojego czasu. Teraz jest zdania, że walka ta była dla niego szkodliwa, ponieważ choć przynosiła przyjemności, to jednak odwracała uwagę od rzeczy w życiu ważniejszych, np. zapomniał o Bogu. Dobra niestałe, przemijające rozpraszają ludzką uwagę. To znaczy ograniczają myślenie do rzeczy przyziemnych. Zapewne szczęsliwym jest ktoś, kto tego typu “cieniów” z przeszłości – wspomnień nie posiada.Utwór jest zbudowany z 4 strof, czterowersowe są strofy 1-3, ostatnia ma 2 wersy. Poeta określa ten gatunek wiersza sonetem.

Sonet II

Na one słowa Jopowe:
Homo natus de muliere, brevi vivens tempore etc.

Z wstydem poczęty człowiek, urodzony
Z boleścią, krótko tu na świecie żywie,
I to odmiennie, nędznie, bojaźliwie,
Ginie, od słońca jak cień opuszczony.

I od takiego (Boże nieskończony,
W sobie chwalebnie i w sobie szczęśliwie
Sam przez się żyjąc) żądasz jakmiarz chciwie
Być miłowany i chcesz być chwalony.

Dziwne są Twego miłosierdzia sprawy.
Tym sie Cherubim (przepaść zrozumności)
Dziwi zdumiały i stąd pała prawy
Płomień, Serafim, w szczęśliwej miłości.

O święty Panie, daj, niech i my mamy
To, co mieć każesz, i Tobie oddamy!

„Człowiek zrodzony z niewiasty ma krótkie i bolesne życie” – powiada cytat z Biblii i Księgi Hioba. Bohater ten powiedział właśnie, iż człowiek poczynany jest kosztem wstydu (matki i ojca), a przychodzi na świat kosztem bólu matki (poród). Krótko żyjemy na świecie. Cierpimy nędzę i niedostatek, na co dzień towarzyszy nam strach. Przypominamy opuszczony przez słońce cień. Podmiot liryczny dziwi się, iż od takiego nędznego człowieka Bóg, byt niezależny i nieskończony, żąda mimo wszystko miłości i pochwał. Zwraca się bezpośrednio do Boga, twierdząc, iż dziwne jest Jego miłosierdzie. Cherubin i Serafin są  to aniołowie z najwyższego chóru niebieskiego (Serafin miał trzy pary skrzydeł). Podmiot mówi o nich w kontekście najważniejszych cech Boga: wyrozumiałości i miłości, jaką darzy swoich aniołów. W ostatnich dwóch wersach poeta prosi Boga o to, aby zesłał ludziom szczęście i miłość, chwałę. W zamian za to oni będą oddawać mu to samo, będą mieli powody do wychwalania i dziękowaniu Bogu.

SONET III

Do Naświętszej Panny

Panno bezrówna, stanu człowieczego
Wtóra ozdobo, nie psowała w której
Pokora serca ni godność pokory,
Przedziwna Matko Stworzyciela swego!

Ty, głowę starwszy smoka okrutnego,
Którego jadem świat był wszystek chory,
Wzięłaś jest w niebo nad wysokie chory,
Chwalebna, szczęścia używasz szczyrego.

Tyś jest dusz naszych jak księżyc prawdziwy,
W którym wiecznego baczymy promienie
Miłosierdzia, gdy na nas grzech straszliwy
Przywodzi smutnej nocy ciężkie cienie!

Ale [Ty] zarzą już nam nastań raną,
Pokaż Twego słońca światłość żądaną.

Wiersz ma podtytuł “Do Najświętszej Panny” i do Niej jest skierowany. Poeta twierdzi, iż NP jest ozdobą ludzkiego stanu. Dała przykład pokory i godności, nauczyła tego wiernych. Przedziwna i bezrówna to epitety wskazujące na niezrównane cechy i wielkość NP. W drugiej strofie poeta przypomina, iż to Matka Boska pokonała szatana, węża w raju. On to zaraził cały świat grzechem i tylko dzięki miłosierdziu NP ludzkość nie zginęła. Następnie została zabrana do nieba i do niej ludzie zanoszą swoje modlitwy.Porównanie do księżyca dającego ma spotęgować wielkość i rolę NP w życiu człowieka. Rozświetla Ona noc, ludzie czekają na jej miłosierdzie i wstawiennictwo do Boga. “Ciężkie cienie grzechu” to wskazanie na przemijalność ludzkiego życia i niedoskonałości. Za błędy i przewinienia człowiek będzie musiał odpowiedzieć.W ostatnich dwóch wersach podmiot liryczny prosi NP o “pożądana światłość” – aby skierowała swoją uwagę na ludzkie prośby i wpłynęła na miłosierdzie Boga dla ludzi.

SONET IV

O wojnie naszej, którą wiedziemy z szatanem, światem i ciałem

Pokój – szczęśliwość, ale bojowanie
Byt nasz podniebny. On srogi ciemności
Hetman i świata łakome marności
O nasze pilno czynią zepsowanie.

Nie dosyć na tym, o nasz możny Panie!
Ten nasz dom – ciało, dla zbiegłych lubości
Niebacznie zajźrząc duchowi zwierzchności,
Upaść na wieki żądać nie przestanie.

Cóż będę czynił w tak straszliwym boju,
Wątły, niebaczny, rozdwojony w sobie?
Królu powszechny, prawdziwy pokoju,
Zbawienia mego jest nadzieja w Tobie!

Ty mnie przy sobie postaw, a przezpiecznie
Będę wojował i wygram statecznie!

Pokój jest szczęściem, ale życie człowieka wypełnia walka. Jest to ciągła wojna z szatanem nazywanym hetmanem ciemności. On to bardzo się stara, aby zepsuć ludzi, spowodować, by grzeszyli. Ciało jest domem duszy, a szatan chce go zniszczyć. Żąda upadku człowieka i nigdy nie przestanie czynić tego typu starań. Pytanie retoryczne, co może zdziałać bezbronny i wątły człowiek rozdarty na pół – świadczy o niedoskonałości każdego z ludzi. Ścierają się w nas bowiem dwa światy. Szatan kusi grzechem, często mu ulegamy, a z drugiej strony pragniemy być godni miłości Boga. On jest królem i całą nadzieją człowieka na życie wieczne.W ostatnich wersach poeta prosi Boga o to, aby był przy nim, a wówczas szatan zostanie pokonany.

SONET V

O nietrwałej miłości rzeczy świata tego

I nie miłować ciężko, i miłować
Nędzna pociecha, gdy żądzą zwiedzione
Myśli cukrują nazbyt rzeczy one,
Które i mienić, i muszą się psować.

Komu tak będzie dostatkiem smakować
Złoto, sceptr, sława, rozkosz i stworzone
Piękne oblicze, by tym nasycone
I mógł mieć serce, i trwóg się warować?

Miłość jest własny bieg bycia naszego,
Ale z żywiołów utworzone ciało
To chwaląc, co zna początku równego,
Zawodzi duszę, której wszystko mało,

Gdy Ciebie, wiecznej i prawej piękności,
Samej nie widzi, celu swej miłości.

To wiersz poświęcony ludzkiej miłości, zamiłowaniu do gromadzenia wszelkiego majątku i dóbr materialnych. Poeta zauważa, iż kochać i nie kochać dobrobytu to dwie postawy, ale jeden koniec. Dobra materialne są potrzebne, ale często dają złudne przeświadczenia, bo raz pomagają w życiu, innym razem je psują. Złoto, odwaga, sława, rozkosz i uroda przemijają. Nie ma człowieka, który by był nasycony tymi dobrami, cechami, bo zawsze chce się ich mieć więcej. Człowiek staje się zachłanny i pazerny. Nie można pomimo posiadania wszystkiego przestać się o siebie martwić. Zawsze coś, choroba, wypadek, może człowieka pewnego siebie zaskoczyć.Miłość jest najważniejsza w życiu ludzkim. Mamy też ciało, które składa się z wielu żywiołów, czyli ma różne potrzeby, które nam sygnalizuje. Z kolei dusza ma całkiem inne potrzeby i dla niej potrzeby materialne ciała to za mało, aby mogła istnieć i być szczęśliwa. Celem miłości jest Bóg i wieczność. Dlatego też poeta w ostatnich wersach mówi o potrzebie widzenia działania Boga.

Budowa sonetów Szarzyńskiego

Poeta zastosował budowę sonetu francuskiego o trzech strofach czterowersowych plus jednej dwuwersowej. Wiersze te napisał 11-zgłoskowcem o rymach żeńskich i rozłożeniu abba, abba, cdcd, ee.

Człowiek to istota bardzo krucha

Podziel się ze znajomymi
Share on Facebook
Facebook
Tweet about this on Twitter
Twitter
Share on VK
VK

Kontynuując czytanie, zgadzasz się z politykę cookies na tej stronie. Więcej informacji

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close