Nadzieja

Analiza i interpretacja wiersza Jerzego Lieberta “Nadzieja”
Zobacz informacje o epoce współczesność i biografię autora w Wikipedii.

tekst interpretacja
Kiedy już dobrze umiem “daremne”,
Kiedym “na próżno” do końca pojął –
Nadziejo, błysku nad głową moją,
Słodki piorunie we mnie!
Podmiot liryczny Lieberta zastanawia się nad pojęciami “daremne” i “na próżno”, które mogą kojarzyć się z utratą czegoś, niespełnieniem, porażkami, niemocą, porażką starań, brakiem realizacji marzeń, a nawet utratą celu życia. A mimo wszystko już w trzecim wersie pierwszej strofy pojawia się “nadzieja”. Podmiot widzi ją jako “błysk nad głową”, swoistego pioruna, którego uderzył w jego wnętrze i dał mu sygnał do nowych starań, przywrócił sens działania i poszukiwania…

W strofie drugiej niebo nad nim już drga a do mózgu doszedł ów wewnętrzny głos. Podpowiada mu, iż nie wszystko stracone. To, co wydawało się daremne czy niemożliwe do realizacji, okazało się jednak bliskie. Daje podmiotowi nadzieję do patrzenia w przyszłość z optymizmem. Trzykrotnie potwierdzają te nadzieje powtórzenia: “możliwe”.

Wiersz można odczytać jako manifestację postawy pełnej wiary we własne możliwości i sens obranych celów życiowych. Ale może też być przejawem euforii, wielkiego szczęścia, jakiego doznaje człowiek, gdy spełniają się jego największe marzenia – nadzieje. Nosimy ją w sercach, często powątpiewamy w swoje szczęście, a gdy się wypełnia, skaczemy z radości.

O, rozedrgana nieba cięciwo,
Mózgu przebity gromem!
Więc nie daremnie, więc nie stracone,
Możliwe, możliwe, możliwe!

Więc nie daremnie, więc nie stracone,
Możliwe, możliwe, możliwe!

Budowa wiersza

Wiersz składa się z dwóch strof po cztery wersy w każdej. Rozłożenie zgłosek w wersach: 10, 10, 10, 7 i 10, 7, 10, 9 – oznacza, że jest to wiersz nieregularny, bez rymów.

Środki stylistyczne

  • apostrofa – Nadziejo, błysku nad głową moją; Mózgu przebity gromem!.
  • epitety – głową moją; słodki piorunie; rozedrgana  (…) cięciwo; mózgu przebity.
  • metafory – dobrze umiem “daremne”, Słodki piorunie we mnie!;
  • powtórzenie – Możliwe, możliwe, możliwe!;.
  • wykrzyknienia – Możliwe, możliwe, możliwe!; Słodki piorunie we mnie!; Mózgu przebity gromem!.

Do przemyślenia

Wiersz przypomina dzieło Adama Asnyka “Daremne żale” i być może jest aluzją literacką do wiersza wielkiego poety pozytywizmu. Fragment:

“Daremne żale – próżny trud,
Bezsilne złorzeczenia!
Przeżytych kształtów żaden cud
Nie wróci do istnienia.”

Sensem wiersza Asnyka jest pogodzenie się z przeszłością, wiara we własne siły i moc zmieniania przyszłości. Pamiętaj, że po nocy przychodzi dzień, po burzy słońce albo zerknij do wiersza Jana Kochanowskiego?

Ty nie miej za stracone, co może być wrócone” – pisze mistrz z Czarnolasu w Pieśni IX “Nie porzucaj nadzieje“. Asnyk i Liebert na pewno znali jej przesłanie.

Trzeba wierzyć w swoje marzenia i podnosić się z “kolan porażki”. Musimy też wierzyć w miłość, bo bez niej życie nie ma sensu.

Życiowe inspiracje

“kochałem tylko raz
i nigdy więcej
jeden jedyny raz
pękło mi serce”

Śpiewa – rapuje Filipek na tracku “Kochałem tylko raz”. Możliwe, że “Nadzieja” Lieberta to efekt miłości, która okazała się szczęśliwa.

Zakochani często podejmują wysiłki okazujące się: “daremne” i “na próżno”. Niestety, zdarza się to bardzo często i nie jesteś jedyną osobą, która doznała i pewnie jeszcze dozna rozczarowania miłością. Dlaczego? Dlatego że w młodości sami dobrze nie wiemy jacy jesteśmy, co nam się tak naprawdę podoba i mamy tyle możliwości, że trudno wybrać. Młodzież bardzo przeżywa porażki, bo wszyscy pragniemy wzajemności i poczucia zrozumienia kogoś spoza rodziny. Bywa, że po kilku próbach tracimy nadzieję, gdy nieoczekiwanie sytuacja zmienia się. I wtedy skaczemy pod niebo ze szczęścia!

Wszystkim czytelnikom poezji życzę pioruna z napisem: “Możliwe!” – jak w wierszu “Nadzieja” 😉

Posłuchaj Filipka

Kochałem tylko raz, Filipek