W mojej ojczyźnie

Analiza i interpretacja wiersza Czesława Miłosza “W mojej ojczyźnie”. Zobacz informacje o epoce współczesności i biografię poety w Wikipedii.

t e k s t i n t e r p r e t a c j a
W mojej ojczyźnie, do której nie wrócę,
Jest takie leśne jezioro ogromne,
Chmury szerokie, rozdarte, cudowne
Pamiętam, kiedy wzrok za siebie rzucę.
Podmiot opowiada o swojej ojczyźnie. Pamięta leśne jezioro i zachmurzone niebo, które miejscami przepuszczało światło słoneczne i wyglądało jak rozdarte. Pamięta ten widok, gdy wspomina przeszłość. Strofa jest smutna, gdyż napełnia ją poczucie nostalgii – tęsknoty za krajem rodzinnym, do którego poeta nie wróci. Nie mówi, dlaczego tak się stanie.
I płytkich wód szept w jakimś mroku ciemnym,
I dno, na którym są trawy cierniste,
Mew czarnych krzyk, zachodów zimnych czerwień,
Cyranek świsty w górze porywiste.
Wspomina szept, wody jeziora, ciemne dno i trawy, które ocierały nagie stopy, gdy szło się po nich. Dlatego poeta nazywa je ciernistymi. Pamięta czarne mewy, ich krzyk, zachody czerwieniejącego na horyzoncie słońca, a także śpiew ptaków, cyranek (ptaki z rodziny kaczek), które latały nisko, rozpruwając powietrze swoistym hałasem.
Śpi w niebie moim to jezioro cierni.
Pochylam się i widzę tam na dnie
Blask mego życia. I to, co straszy mnie,
Jest tam, nim śmierć mój kształt na wieki spełni
Cierń to symbol cierpienia, nawet ponad ludzkie siły. Wspomnienie o jeziorze z ziemi rodzinnej nie jest miłe. Patrząc na niebo, podmiot przypomina sobie tamte widoki i czasy, popada w nastrój przygnębienia. Mimo wszystko ów blask to element radości, jaka go tam spotkała. Tam gdzieś w głębinach wspomnień, jak w wodzie ukryte są przyjemne chwile i strach. Będą w jego pamięci aż do końca życia.

Budowa wiersza

Utwór składa się z trzech strof po cztery wersy i został napisany 11-zgłoskowcem z rymami żeńskimi okalającymi i sąsiednimi o rozłożeniu abba.

metafory – “wzrok za siebie rzucę”, “płytkich wód szept”, “zachodów zimnych czerwień”, “Śpi w niebie moim to jezioro cierni”, “widzę tam na dnie/Blask mego życia”.

epitety – chmury szerokie, jezioro ogromne, leśne jezioro, płytkich wód, mroku ciemnym itd.

Wspomnienia są wartością i sensem życia, dlatego warto się o nie starać

Życiowe inspiracje

Polska = ojczyzna

Nastrój wiersza zwykle zależy od samopoczucia i intencji twórcy. Mają na nie wpływ czasy, w jakich powstało dzieło, okoliczności i wiele innych czynników. To normalne, że gdy dzieje nam się coś niedobrego, to później złe klimaty przenoszą się na wszystko. Wrażliwość poetycka jest jeszcze mocniejsza i wyrazista.

“W mojej ojczyźnie” odbieram jako wyznanie, bardzo osobiste zresztą. Obraz swojej ojczyzny Miłosz kojarzy z cierpieniem i ciemnymi barwami, burzą i czerwonym słońcem, ciemnym jeziorem i jego niebezpieczną głębią. To oznacza, że wyznanie poety dotyczy wydarzeń bardzo złych w jego życiu, coś musiało się nie udać, przeżył koszmar, który przypomina mu odbicie w “jeziorze cierni”. Wiersz ten jest zwykle interpretowany jako przejaw katastrofizmu, kierunku programowego dla II Awangardy międzywojnia, gdy Czesław Miłosz debiutował. Tworzył w grupie poetyckiej Żagary.

Życiowe doświadczenie uczy, że wspominamy dzieciństwo i przeszłość w kolorach tęczy, gdy jesteśmy szczęśliwi, a w kolorach szarych i czarnych, gdy człowiek przeżywa jakieś troski i problemy lub rozpamiętuje je. Takiej interpretacji też bym się trzymał. Jeśli to wiersz katastroficzny, to bardziej w wymiarze jednostki, przeżyć wewnętrznych, życiowych doświadczeń.

Skomentujesz?