Ferdydurke

Oprac.Rozdziały 1-2Rozdziały 3-5Rozdziały 6-9Rozdziały 10-12Rozdziały 13-14PlanMiniInterp.

Epoka literacka

Międzywojnie

Biografia autora

Witold Gombrowicz w Wikipedii

Geneza dzieła

“Ferdydurke” to powieść wydana w 1937 roku. Tytuł sugeruje związki z bohaterem powieści L. Sinclear’a Freddy’ego Durkee. Jest też tłumaczony jako pochodzący z języka angielskiego i spolszczony termin “thirty door key” (klucz do trzydziestu drzwi) jako aluzja do wieku głównego bohatera – 30 lat. Inni badacze literatury stoją na stanowisku, iż tytuł dzieła nie ma konkretnego znaczenia znaczenia.

W latach wydania “Ferdydurke” była powieścią awangardową, wyprzedzając swoją epokę. Widać to w zestawieniu z powieścią realistyczną, odmianą gatunkową skupiającą się na przedstawianiu realnej rzeczywistości. Gombrowicz dokonał autokreacji świata przedstawionego a posłużył się groteską, specyficznym językiem i narracją pierwszoosobową. Sparodiował siebie jako element rodzinnych relacji, szkołę, społeczne konwenanse, tworząc nierealne sytuacje jak powrót dorosłego mężczyzny do szkoły. gdyby chcieć porównać Józia ze współczesnym bohaterem popkultury, łatwo zestawić przekaz powieści z “Patointeligencją” Maty.

Budowa utworu

Powieść składa się z XIV. rozdziałów o samodzielnych tytułach. Narrator w części dotyczącej losów Józia występuje w 1 osobie l. poj., co powoduje, iż proza ta ma charakter osobistego pamiętnika lub dziennika. W częściach o Filibercie narrator opowiada w trzeciej osobie, a jego wypowiedź ma charakter eseju naukowego.

Tytuły rozdziałów i streszczenie:

Rozdział I. Porwanie
Rozdział II. Uwięzienie i dalsze zdrabnianie
Rozdział III. Przyłapanie i dalsze miętoszenie
Rozdział IV. Przedmowa do „Filidora dzieckiem podszytego”
Rozdział V. „Filidor dzieckiem podszyty”
Rozdział VI. Uwiedzenie i dalsze zapędzanie w młodość
Rozdział VII. Miłość
Rozdział VIII. Kompot
Rozdział IX. Podglądanie i dalsze zapuszczanie się w nowoczesność
Rozdział X. Hulajnoga i nowe przyłapanie
Rozdział XI. Przedmowa do „Filiberta dzieckiem podszytego”
Rozdział XII. „Filibert dzieckiem podszyty”
Rozdział XIII. Parobek, czyli nowe przechwycenie
Rozdział XIV. Hulajgęba i nowe przyłapanie

Czas i miejsce akcji

Akcja powieści rozgrywa się w latach 30-tych XX wieku i trwa kilka dni. Miejsca akcji to początkowo mieszkanie Józia w Warszawie, a następnie gimnazjum dyrektora Piórkowskiego, stancja Młodziaków oraz dwór ziemiański państwa Hurleckich w Bolimowie niedaleko stolicy.

W Bolimowie u Hurleckich, Ferdydurke TVP 1985

Bohaterowie

Józio Kowalski (statystyczny mężczyzna, everyman – każdy), profesor Pimko, Miętus (Miętalski), Syfon (Pylaszczkiewicz), Kopyrda, rodzina Młodziaków: Wiktor, Joanna i córka Zuta, rodzina Hurleckich: wuj Konstanty, jego żona, syn Zygmunt, wychowanica Zosia, parobek Walek.

Prof. Pimko (po lewej) tłumaczy Józiowi, że musi zabrać go do gimnazjum, aby “chłopiec” pouczył się jeszcze.

Zobacz teatr i film


“Ferdydurke” teatr TVP, reż. Maciej Wojtyszko, 1986.

“Ferdydurke” film PL/FR/WB, reż. Jerzy Skolimowski, 1991 r., ocena na filmwebe.pl: 5,3/10.

Streszczenie

Oprac.Rozdziały 1-2Rozdziały 3-5Rozdziały 6-9Rozdziały 10-12Rozdziały 13-14PlanMiniInterp.

Skomentuj...